راهنما و آموزشآلمان

بورسیه و شرایط پذیرش دانشگاه صنعتی برانشوایگ آلمان — راهنمای کامل ۲۰۲۶

دانشگاه صنعتی برانشوایگ یکی از برترین دانشگاه‌های مهندسی آلمان است. در این مقاله شرایط پذیرش، هزینه‌ها، بورسیه‌ها و نکات اختصاصی دانشجویان ایرانی را بررسی کرده‌ایم.

تیم محتوای رهاور2026-08-29۱۱ دقیقه مطالعه
بورسیه و شرایط پذیرش دانشگاه صنعتی برانشوایگ آلمان — راهنمای کامل ۲۰۲۶

دانشگاه صنعتی برانشوایگ آلمان (TU Braunschweig) با رتبه ۴۴ در آلمان و رتبه ۵۶۰ تا ۵۷۰ در رنکینگ جهانی QS، یکی از قطب‌های برجسته مهندسی و عضو گروه دانشگاه‌های برتر صنعتی آلمان (TU9) است. این دانشگاه در لیست دانشگاه‌های مورد تایید وزارت علوم ایران (گروه الف - ممتاز) قرار دارد. پذیرش در این دانشگاه برای دانشجویان ایرانی با داشتن شرایط تحصیلی مناسب، مدرک زبان آلمانی یا انگلیسی و ارائه مدارک کامل، کاملاً ممکن است. مجموعه کامل راهنماهای مهاجرت در رهاور منتشر می‌شود. اگر می‌خواهید هزینه و زمان را دقیق بفهمید، دریافت مشاوره رایگان محاسبه‌شده ارائه می‌دهد.

معرفی دانشگاه صنعتی برانشوایگ و جایگاه علمی آن

دانشگاه صنعتی برانشوایگ قدیمی‌ترین دانشگاه صنعتی در آلمان است که در سال ۱۷۴۵ میلادی تاسیس شد. این دانشگاه به عنوان یکی از اعضای برجسته گروه ۹ دانشگاه صنعتی برتر آلمان (TU9) شناخته می‌شود. برانشوایگ شهری دانشجویی و آرام در ایالت نیدرزاکسن است که به دلیل تمرکز بالا بر پژوهش و توسعه، یکی از قطب‌های صنعتی اروپا به شمار می‌رود. دانشگاه برانشوایگ ارتباطات بسیار نزدیکی با غول‌های صنعتی دنیا مانند گروه خودروسازی فولکس‌واگن دارد. این ارتباط نزدیک باعث شده است تا دانشجویان بتوانند از فرصت‌های کارآموزی و پروژه‌های مشترک صنعتی بهره‌مند شوند. تحصیل در این دانشگاه به ویژه در رشته‌های مهندسی، علوم پایه و داروسازی می‌تواند آینده شغلی شما را تضمین کند. اگر رویای کار در صنایع پیشرفته آلمان را دارید، این دانشگاه بستری فوق‌العاده برای رشد شما فراهم می‌کند. مثلاً در رشته‌های مرتبط با هوافضا، شما می‌توانید با استفاده از راهنمای مهاجرت مهندسان هوافضا به آلمان دید بهتری نسبت به آینده شغلی خود در این کشور به دست آورید. تحقیقات علمی در برانشوایگ بر پایه نوآوری‌های مدرن شکل گرفته است و اساتید مجرب آن آماده راهنمایی شما در مسیرهای بزرگ علمی هستند. برای کسانی که شاغل‌اند، خدمات پذیرش تحصیلی زمان‌ساز است.

پردیس دانشگاه صنعتی برانشوایگ آلمان

رنکینگ جهانی و اعتبار دانشگاه در ایران و جهان

یکی از فاکتورهای مهم برای انتخاب دانشگاه، رتبه علمی آن در سطح بین‌المللی و ملی است. دانشگاه صنعتی برانشوایگ آلمان در رنکینگ معتبر QS رتبه‌ای بین ۵۶۰ تا ۵۷۰ جهان را به خود اختصاص داده است. همچنین در میان تمام دانشگاه‌های آلمان، این موسسه رتبه ۴۴ را دارد که نشان‌دهنده کیفیت آموزشی بالا و استانداردهای سخت‌گیرانه علمی آن است. این رتبه‌بندی به خوبی نشان می‌دهد که مدرک صادر شده از این دانشگاه در سراسر جهان از اعتبار فوق‌العاده‌ای برخوردار است و کارفرمایان نگاه ویژه‌ای به فارغ‌التحصیلان آن دارند. برای دانشجویان ایرانی که قصد دارند پس از پایان تحصیل به کشور بازگردند، تاییدیه وزارت علوم اهمیت زیادی دارد. خوشبختانه دانشگاه صنعتی برانشوایگ در لیست دانشگاه‌های مورد تایید وزارت علوم ایران در گروه الف (ممتاز) قرار گرفته است. این یعنی شما پس از بازگشت به ایران هیچ مشکلی برای ارزشیابی مدرک خود نخواهید داشت. در جدول زیر می‌توانید خلاصه‌ای از وضعیت رتبه‌بندی و تاییدیه این دانشگاه را مشاهده کنید تا با خیال راحت‌تری تصمیم بگیرید.

شاخص سنجشوضعیت و رتبه
رتبه در رنکینگ جهانی QS۵۶۰ تا ۵۷۰
رتبه در کشور آلمان۴۴
عضویت در شبکه‌های علمیگروه دانشگاه‌های برتر صنعتی آلمان (TU9)
تاییدیه وزارت علوم ایرانگروه الف (ممتاز)
تمرکز پژوهشی اصلیمهندسی خودرو، هوانوردی و زیست‌فناوری
رنکینگ و اعتبار دانشگاه برانشوایگ

شرایط پذیرش در مقاطع کارشناسی و کارشناسی ارشد

برای ورود به دانشگاه صنعتی برانشوایگ، شما باید شرایط آکادمیک مورد نیاز را برآورده کنید. در مقطع کارشناسی، مهم‌ترین مدرک مورد نیاز، داشتن مدرک قبولی کنکور یا قبولی در دانشگاه‌های ایران به همراه دیپلم ۱۲ ساله است که معادل مدرک ورود به دانشگاه‌های آلمان ارزیابی شود. در صورتی که مدرک شما به طور مستقیم معادل‌سازی نشود، باید یک دوره یک‌ساله را در کالج‌های علمی آلمان (Studienkolleg) بگذرانید و در آزمون نهایی آن قبول شوید تا بتوانید وارد دوره کارشناسی شوید. در مقطع کارشناسی ارشد، شرایط کمی متفاوت است. شما باید مدرک کارشناسی خود را در رشته‌ای مرتبط از یک دانشگاه معتبر دریافت کرده باشید. معدل کل شما در دوره کارشناسی نقش بسیار مهمی در پذیرش دارد، چون رقابت برای صندلی‌های این دانشگاه بسیار فشرده است. علاوه بر این، انگیزه کتبی قوی و توصیه‌نامه‌های اساتید قبلی می‌توانند شانس شما را به شدت افزایش دهند. دانشگاه مدارک شما را به دقت بررسی می‌کند تا مطمئن شود دانش پایه‌ای شما برای ادامه تحصیل در سطوح بالاتر کافی است.

  • ترجمه رسمی دیپلم و پیش‌دانشگاهی به همراه ریز نمرات
  • ترجمه رسمی مدرک کارشناسی و ریز نمرات برای متقاضیان ارشد
  • رزومه تحصیلی به‌روز و استاندارد به زبان آلمانی یا انگلیسی
  • انگیزه‌نامه تحصیلی دقیق و شخصی‌سازی‌شده برای رشته مورد نظر
  • کپی پاسپورت معتبر با حداقل اعتبار لازم

الزامات مدرک زبان آلمانی و انگلیسی

زبان آموزش در اکثر رشته‌های مقطع کارشناسی در دانشگاه صنعتی برانشوایگ آلمانی است. بنابراین، شما باید تسلط کافی به زبان آلمانی داشته باشید. دانشگاه برای رشته‌های آلمانی‌زبان معمولاً مدرک DSH-2 یا TestDaF با نمره حداقل ۴ در هر چهار بخش را درخواست می‌کند. همچنین مدارک معادل دیگر مانند مدرک گوته سطح C1 یا C2 نیز مورد قبول است. اگر هنوز به سطح زبان کافی نرسیده‌اید، ممکن است بتوانید پذیرش مشروط دریافت کنید و ابتدا در دوره‌های زبان دانشگاه شرکت کنید. برای دوره‌های بین‌المللی به ویژه در مقطع کارشناسی ارشد، زبان تدریس انگلیسی است. در این حالت، شما نیازی به ارائه مدرک زبان آلمانی ندارید، اما باید مدرک زبان انگلیسی معتبری ارائه دهید. دانشگاه معمولاً نمره آیلتس ۶.۵ به بالا یا تافل اینترنتی ۹۵ به بالا را قبول می‌کند. حتماً پیش از اقدام، سایت رسمی دانشگاه را بررسی کنید چون الزامات زبانی ممکن است برای هر رشته خاص متفاوت باشد و تغییر کند.

  • آزمون تست‌داف با نمره حداقل ۴ در تمام بخش‌ها
  • آزمون دی‌اس‌اچ سطح ۲ یا ۳
  • مدرک زبان آلمانی گوته سطح C1 یا C2
  • نمره آزمون آیلتس آکادمیک حداقل ۶.۵
  • نمره آزمون تافل اینترنتی حداقل ۹۵

شهریه و هزینه‌های زندگی در شهر برانشوایگ

یکی از بزرگ‌ترین مزایای تحصیل در آلمان و به ویژه در دانشگاه صنعتی برانشوایگ این است که شما نیازی به پرداخت شهریه تحصیلی ندارید. آموزش در این دانشگاه دولتی برای تمام دانشجویان ملی و بین‌المللی رایگان است. تنها هزینه‌ای که باید در هر نیمسال تحصیلی پرداخت کنید، مبلغی تحت عنوان سهم نیمسال (Semester Contribution) است. این مبلغ که حدود ۳۵۰ تا ۴۰۰ یورو است، شامل هزینه‌های اداری دانشگاه، خدمات دانشجویی و بلیت حمل و نقل عمومی رایگان در کل ایالت نیدرزاکسن می‌شود. با این حال، هزینه‌های زندگی شخصی بر عهده خود شماست. شهر برانشوایگ در مقایسه با شهرهای بزرگی مثل مونیخ یا فرانکفورت، شهری مقرون‌به‌صرفه به حساب می‌آید. هزینه‌های ماهانه زندگی یک دانشجو در این شهر شامل اجاره اتاق، بیمه درمانی، مواد غذایی و هزینه‌های شخصی بین ۹۰۰ تا ۱۱۰۰ یورو متغیر است. بخش زیادی از این هزینه مربوط به اجاره مسکن است که می‌توانید با پیدا کردن خوابگاه‌های دانشجویی دولتی آن را به شدت کاهش دهید. در جدول زیر جزئیات تقریبی هزینه‌های ماهانه زندگی در برانشوایگ آورده شده است.

نوع هزینهمبلغ تقریبی ماهانه (یورو)
سهم نیمسال دانشگاه (تقسیم بر ۶ ماه)۶۵
اجاره اتاق در خوابگاه یا خانه اشتراکی۳۵۰ تا ۵۰۰
بیمه درمانی اجباری دانشجویی۱۲۰ تا ۱۳۰
مواد غذایی و تغذیه۲۰۰ تا ۲۵۰
کتاب، اینترنت و تفریحات شخصی۱۰۰ تا ۱۵۰
جمع کل هزینه‌های ماهانه۸۳۵ تا ۱٬۰۹۵

بورسیه‌ها و کمک‌هزینه‌های تحصیلی دانشگاه برانشوایگ

اگرچه تحصیل در دانشگاه صنعتی برانشوایگ رایگان است، اما دریافت بورسیه تحصیلی می‌تواند باری بزرگ از روی دوش شما بردارد و تمرکز شما را فقط روی درس خواندن بگذارد. یکی از معروف‌ترین بورسیه‌ها در آلمان، بورسیه ملی آلمان (Deutschlandstipendium) است. این بورسیه به دانشجویانی که استعداد درخشانی دارند و نمرات عالی کسب کرده‌اند، ماهانه ۳۰۰ یورو کمک مالی بلاعوض ارائه می‌دهد. نیمی از این مبلغ توسط دولت فدرال و نیمی دیگر توسط حامیان مالی خصوصی یا شرکت‌های همکار دانشگاه تامین می‌شود. علاوه بر این، سازمان تبادلات آکادمیک آلمان (DAAD) بورسیه‌های متنوعی را برای دانشجویان بین‌المللی در مقاطع مختلف به ویژه ارشد و دکتری ارائه می‌دهد. دانشگاه برانشوایگ نیز بودجه‌های حمایتی خاصی برای دانشجویان سال‌های آخر که در شرایط اضطراری مالی قرار گرفته‌اند یا پروژه‌های فارغ‌التحصیل خاصی دارند، در نظر می‌گیرد. برای برنده شدن در این رقابت، داشتن رزومه علمی قوی، مقالات معتبر و فعالیت‌های اجتماعی بسیار موثر است.

  • بورسیه ملی آلمان برای دانشجویان مستعد و فعال
  • بورسیه‌های متنوع سازمان DAAD برای مقاطع تحصیلات تکمیلی
  • کمک‌هزینه‌های اضطراری دانشگاه برای شرایط خاص مالی دانشجویان
  • بورسیه‌های بنیادهای سیاسی و مذهبی آلمان مانند بنیاد هاینریش بل
  • جوایز علمی دانشگاه برای پایان‌نامه‌ها و پروژه‌های تحقیقاتی برتر

نکات خاص و حیاتی برای متقاضیان ایرانی

اپلای برای دانشگاه‌های آلمان از ایران چالش‌های خاص خود را دارد که باید با آگاهی کامل با آن‌ها روبرو شوید. اولین نکته مهم، فرایند ارزیابی مدارک تحصیلی شما است. دانشگاه برانشوایگ برای بررسی مدارک دانشجویان خارجی معمولاً از سیستم یونی‌اسیست (Uni-assist) استفاده می‌کند. شما باید مدارک ترجمه شده خود را زودتر از موعد مقرر برای این سازمان بفرستید تا تاییدیه اولیه صادر شود. این فرایند ممکن است چند هفته طول بکشد، پس مدیریت زمان بسیار حیاتی است. مسئله بعدی، دریافت وقت ویزای دانشجویی از سفارت آلمان در تهران و باز کردن حساب مسدود شده (Blocked Account) است. برای اثبات تمکن مالی در سال جاری، شما باید مبلغ مشخصی را در یک حساب آلمانی بلوکه کنید. چون دسترسی به این حساب‌ها از داخل ایران مستقیم نیست، باید از شرکت‌های معتبر کمک بگیرید. همچنین پس از پایان تحصیل، آلمان فرصت‌های فوق‌العاده‌ای برای کار و اقامت طولانی‌مدت فراهم می‌کند. آشنایی با مراحل بعدی مانند راهنمای جامع اخذ شهروندی آلمان می‌تواند افق روشن‌تری از آینده زندگی شما در این کشور پیشرفته ترسیم کند.

مراحل اپلای قدم به قدم برای دانشگاه برانشوایگ

برای اینکه فرایند اپلای شما بدون نقص انجام شود، باید مراحل مشخصی را به ترتیب طی کنید. در قدم اول، رشته مورد نظر خود را در سایت رسمی دانشگاه جستجو کنید و شرایط خاص آن را به دقت بخوانید. سپس مدارک تحصیلی و هویتی خود را به زبان آلمانی یا انگلیسی ترجمه رسمی کنید و تاییدات وزارت امور خارجه و دادگستری را دریافت کنید. در مرحله سوم، باید در پورتال یونی‌اسیست یا پورتال خود دانشگاه ثبت‌نام کرده و مدارک را بارگذاری کنید. پس از ارسال درخواست و پرداخت هزینه بررسی مدارک، باید منتظر بررسی دانشگاه بمانید. در صورت قبولی، نامه پذیرش برای شما صادر می‌شود که با آن می‌توانید برای وقت سفارت آلمان اقدام کنید. برنامه‌ریزی دقیق برای هر یک از این مراحل، ریسک ریجکتی شما را به حداقل می‌رساند.

  • انتخاب دقیق رشته تحصیلی و بررسی مهلت‌های ثبت‌نام
  • آماده‌سازی و ترجمه رسمی مدارک تحصیلی و هویتی با تاییدات کامل
  • ثبت درخواست در پورتال یونی‌اسیست و پرداخت هزینه بررسی مدارک
  • پیگیری مداوم وضعیت پرونده و ارسال مدارک فیزیکی در صورت نیاز دانشگاه
  • دریافت نامه پذیرش رسمی و اقدام فوری برای دریافت وقت ویزای دانشجویی آلمان

جمع‌بندی و نقشه راه موفقیت شما

تحصیل در دانشگاه صنعتی برانشوایگ آلمان فرصتی بی‌نظیر برای دستیابی به تحصیلات باکیفیت جهانی، بدون پرداخت شهریه و در یکی از صنعتی‌ترین شهرهای اروپا است. با وجود چالش‌هایی مانند یادگیری زبان آلمانی، آماده‌سازی مدارک و مسائل مربوط به ویزا، این مسیر با برنامه‌ریزی درست و استفاده از مشاوره‌های دقیق کاملاً موفقیت‌آمیز خواهد بود. اگر به درستی گام بردارید، این دانشگاه می‌تواند سکوی پرتاب شما به سمت یک شغل عالی و زندگی استاندارد در اروپا باشد. ما در رهاور در تمام این مسیر پرپیچ‌وخم در کنار شما هستیم. از ارزیابی اولیه مدارک و انتخاب بهترین رشته متناسب با شرایط شما گرفته تا نگارش انگیزه‌نامه حرفه‌ای و آمادگی برای مصاحبه سفارت، می‌توانید روی تجربه و تخصص مشاوران رهاور حساب کنید. آینده روشن تحصیلی شما از یک تصمیم هوشمندانه و اقدام به موقع شروع می‌شود؛ همین امروز برنامه‌ریزی خود را آغاز کنید. برای جزئیات کامل، شرایط تحصیل کارشناسی در بلژیک ۲۰۲۶: مراحل اپلای + اخذ بورسیه را بخوانید. مطلب مرتبط پیشنهادی: سیر تا پیاز بورسیه چونینگ انگلستان ۲۰۲۶: شرایط قبولی، ددلاین.

سؤالات متداول

آیا دانشگاه صنعتی برانشوایگ شهریه دریافت می‌کند؟

خیر، تحصیل در دانشگاه صنعتی برانشوایگ آلمان برای تمام دانشجویان ملی و بین‌المللی کاملاً رایگان است. شما تنها ملزم به پرداخت سهم نیمسال (حدود ۳۵۰ تا ۴۰۰ یورو) هستید که هزینه‌های اداری و بلیت حمل و نقل عمومی را پوشش می‌دهد.

آیا بدون مدرک زبان آلمانی می‌توان از این دانشگاه پذیرش گرفت؟

بله، برای رشته‌هایی که کاملاً به زبان انگلیسی تدریس می‌شوند، نیازی به مدرک زبان آلمانی نیست و ارائه مدرک آیلتس یا تافل کافی است. همچنین برای برخی رشته‌های آلمانی‌زبان، امکان دریافت پذیرش مشروط و گذراندن دوره زبان در آلمان وجود دارد.

آیا مدرک دانشگاه برانشوایگ مورد تایید وزارت علوم ایران است؟

بله، این دانشگاه در لیست دانشگاه‌های مورد تایید وزارت علوم، تحقیقات و فناوری ایران در گروه الف (ممتاز) قرار دارد و مدرک آن پس از بازگشت کاملاً معتبر است.

حداقل نمره زبان مورد نیاز برای اپلای در مقطع کارشناسی ارشد چقدر است؟

برای رشته‌های انگلیسی‌زبان، معمولاً نمره آیلتس حداقل ۶.۵ یا تافل اینترنتی حداقل ۹۵ مورد نیاز است. برای رشته‌های آلمانی‌زبان نیز مدرک تست‌داف با نمره ۴ در هر چهار بخش یا مدرک DSH-2 الزامی است.

آیا هزینه‌های زندگی در شهر برانشوایگ گران است؟

خیر، برانشوایگ یک شهر دانشجویی متوسط در آلمان است و هزینه‌های زندگی در آن نسبت به کلان‌شهرهایی مانند مونیخ یا فرانکفورت بسیار مناسب‌تر است. هزینه ماهانه یک دانشجو در این شهر بین ۹۰۰ تا ۱۱۰۰ یورو برآورد می‌شود.

چگونه می‌توان شانس دریافت بورسیه تحصیلی از این دانشگاه را افزایش داد؟

داشتن معدل بالا در مقطع قبلی، رزومه پژوهشی قوی شامل مقالات علمی، انگیزه‌نامه بسیار قوی و همچنین اقدام به موقع برای بورسیه‌های معروفی چون Deutschlandstipendium یا DAAD، شانس شما را به شدت افزایش می‌دهد.

منابع و ارجاع‌های رسمی این مقاله کدام‌اند؟

برای گردآوری و راستی‌آزمایی اطلاعات این مقاله، منابع رسمی زیر (وب‌سایت‌های دولتی و نهادهای بین‌المللی معتبر) بررسی شده‌اند. قوانین مهاجرت به طور دوره‌ای تغییر می‌کنند؛ برای تصمیم‌های حساس، همیشه آخرین نسخهٔ قوانین را از خودِ منبع رسمی پیگیری کنید و در صورت نیاز از مشاوره تخصصی رهاور کمک بگیرید.

مطالب مرتبط

مهاجرت مهندس هوافضا به آلمان ۲۰۲۶ — راهنمای کامل ویزای کار
راهنما و آموزش
مهاجرت مهندس هوافضا به آلمان ۲۰۲۶ — راهنمای کامل ویزای کار
آلمان یکی از قطب‌های هوافضای اروپاست و شرکت‌هایی مانند ایرباس، دایملر و MTU Aero Engines فرصت‌های شغلی فراوانی برای مهندسان هوافضا فراهم می‌کنند. در این راهنما، مسیر مهاجرت، ویزا، حقوق و بازار کار را به طور کامل بررسی می‌کنیم.
۲۱ دقیقه مطالعه
اقدامات پس از ورود به آلمان | چک‌لیست کامل ۲۰۲۶
راهنما و آموزش
اقدامات پس از ورود به آلمان | چک‌لیست کامل ۲۰۲۶
چک‌لیست کامل اقدامات پس از ورود به آلمان.
۵ دقیقه مطالعه
اخذ تابعیت اروپا — راهنمای کامل ۲۰۲۶
راهنما و آموزش
اخذ تابعیت اروپا — راهنمای کامل ۲۰۲۶
اخذ تابعیت اروپا پس از ۵-۱۰ سال اقامت قابل انجام است.
۶ دقیقه مطالعه
کارت شانس آلمان (Chancenkarte) ۲۰۲۶ — راهنمای کامل
اخبار مهاجرت
کارت شانس آلمان (Chancenkarte) ۲۰۲۶ — راهنمای کامل
کارت شانس (Chancenkarte) جدیدترین سیستم امتیازبندی آلمان برای ورود متخصصان خارج از اتحادیه اروپاست. در این مقاله شرایط، ۶ معیار امتیازبندی و مراحل درخواست را به طور کامل بررسی می‌کنیم.
۱۰ دقیقه مطالعه
آوسبیلدونگ آلمان — راهنمای کامل برای ایرانیان ۲۰۲۶
راهنما و آموزش
آوسبیلدونگ آلمان — راهنمای کامل برای ایرانیان ۲۰۲۶
آوسبیلدونگ (Ausbildung) یکی از کم‌هزینه‌ترین مسیرهای مهاجرت کاری به آلمان برای جوانان ایرانی ۱۸-۲۵ ساله است. راهنمای کامل شرایط، رشته‌ها، حقوق و مراحل.
۱۲ دقیقه مطالعه
تغییرات قانون مهاجرت آلمان ۲۰۲۴ — تحلیل کامل
تحلیل و نظر
تغییرات قانون مهاجرت آلمان ۲۰۲۴ — تحلیل کامل
قانون جدید مهاجرت آلمان (Fachkräfteeinwanderungsgesetz ۲۰۲۴) بزرگ‌ترین اصلاحات دهه‌های اخیر است. کارت شانس، تسهیل کارت آبی، اقامت دائم سریع‌تر و تابعیت مضاعف.
۸ دقیقه مطالعه

مشاوره تخصصی مهاجرت

مشاوران ارشد رهاور شرایط شما را بررسی می‌کنند.

مشاوره رایگان

این راهنما توسط سازمان مهاجرتی رهاور تهیه شده است — مرجع تخصصی مهاجرت، بورسیه و هزینه‌ی زندگی در ۴۱ کشور جهان. برای نقشه‌ی راه اختصاصی خود، مشاوره رایگان بگیرید.