بورسیه تحصیلی آلمان ۲۰۲۶ — راهنمای کامل بورسیهها و بنیادها
راهنمای کامل بورسیههای تحصیلی آلمان در سال ۲۰۲۶: بورسیههای DAAD، ۱۰ بنیاد سیاسی، بورسیه دانشگاهی ملی، بورسیههای دکتری Max Planck و Humboldt و شرایط ویژه برای دانشجویان ایرانی. همراه با جدول مقایسه و مراحل درخواست.
آلمان یکی از بهترین کشورها برای تحصیل با بورسیه است؛ زیرا علاوه بر تحصیل رایگان در اکثر دانشگاههای دولتی، بورسیههای متعددی برای دانشجویان بینالمللی ارائه میدهد. مهمترین منابع بورسیه شامل سرویس تبادلات آکادمیک آلمان (DAAD)، بنیادهای سیاسی، بورسیهی دانشگاهی ملی (بورسیه آلمان) و بنیادهای پژوهشی Max Planck و Humboldt هستند. در این راهنما انواع بورسیه، شرایط، مبلغ، مراحل درخواست و مدارک لازم را برای دانشجویان ایرانی به صورت کامل بررسی میکنیم. برای مشاوره مهاجرت و راهنماهای بیشتر به رهاور سر بزنید. برای پرهیز از آزمونوخطای پرهزینه، مشاوره رایگان رهاور را جدی بگیرید.
مقدمهای بر بورسیههای تحصیلی آلمان
آلمان با داشتن بیش از ۴۰۰ دانشگاه دولتی و خصوصی و بیش از ۲۰٬۰۰۰ برنامهی تحصیلی، یکی از جذابترین مقاصد تحصیلی برای ایرانیان است. اکثر دانشگاههای دولتی آلمان هیچ شهریهای برای تحصیل دریافت نمیکنند (به جز ایالت بادن-وورتمبرگ که از غیر اروپاییها ۱٬۵۰۰ یورو در ترم میگیرد). با این حال، هزینهی زندگی در آلمان ماهانه ۹۰۰ تا ۱٬۲۰۰ یورو برای دانشجو است و اینجاست که بورسیهها اهمیت پیدا میکنند. در سال ۲۰۲۴ بیش از ۴۵۰٬۰۰۰ دانشجوی بینالمللی در آلمان تحصیل میکردند که حدود ۲۵٪ آنها نوعی بورسیه دریافت میکردند. مهمترین ارائهدهندهی بورسیه، DAAD است که سالانه بیش از ۱۰۰٬۰۰۰ بورسیه به دانشجویان بینالمللی میدهد. علاوه بر DAAD، بنیادهای سیاسی آلمان، بنیادهای مذهبی، بنیادهای اقتصادی و دانشگاههای خود آلمان نیز بورسیه ارائه میدهند. در ادامه هر یک از این منابع را با مبلغ، شرایط و مراحل درخواست بررسی میکنیم. برای درک بهتر فرایند پذیرش دانشگاه، راهنمای پذیرش دانشگاههای آلمان را ببینید. بر اساس گزارش رسمی DAAD در سال ۲۰۲۴، بیش از ۴۵۰٬۰۰۰ دانشجوی بینالمللی در آلمان تحصیل میکردند که حدود ۵٬۵۰۰ نفر از آنها ایرانی بودند. این رقم ایران را به یکی از ۱۰ کشور برتر در تعداد دانشجویان بینالمللی در آلمان تبدیل میکند. علاوه بر تحصیل رایگان، بورسیههای متعدد آلمان امکان تأمین هزینههای زندگی را برای دانشجویان مستعد فراهم میکنند. در سال ۲۰۲۴، DAAD به تنهایی ۴٬۳۲۰ بورسیه به دانشجویان ایرانی اعطا کرد که رکوردی جدید محسوب میشود. میانگین بورسیهی کامل در آلمان بین ۸۶۱ تا ۱٬۳۰۰ یورو در ماه است که برای تأمین هزینهی زندگی یک دانشجو کافی است. در این راهنما تمام منابع بورسیه، شرایط، مبلغ، مراحل درخواست و مدارک لازم را به صورت کامل برای دانشجویان ایرانی بررسی میکنیم. پیگیری اداری این مرحله را پذیرش دانشگاه خارج از کشور قبول میکند.
انواع بورسیه در آلمان
بورسیههای تحصیلی آلمان به چند دستهی اصلی تقسیم میشوند. بورسیههای کامل (Vollstipendium) که شامل هزینهی ماهانه زندگی، بیمه و گاهی هزینهی سفر و کتاب است؛ بورسیههای جزئی (Teilstipendium) که فقط بخشی از هزینهها را پوشش میدهد؛ بورسیههای تحصیلی-پژوهشی که برای مقطع دکتری و پسادکتری است؛ بورسیههای کوتاهمدت برای دورههای تابستانی یا پروژههای ۳ تا ۶ ماهه؛ و وامهای تحصیلی کمبهره (Studienkredit) که باید بازگردانده شوند. علاوه بر این، بورسیهها از نظر ارائهدهنده نیز متفاوتاند: بورسیههای دولتی (DAAD، BMBF)، بنیادهای سیاسی (FES، Böll، Adenauer)، بنیادهای مذهبی (Evangelisches Studienwerk، Cusanuswerk)، بنیادهای اقتصادی (Körber، Bertelsmann)، بورسیههای دانشگاهی (بورسیه آلمان، SRC در TUM) و بورسیههای تحقیقاتی (Max Planck، Humboldt، Leibniz). برای دانشجویان ایرانی، توصیه میشود همزمان به چند منبع درخواست دهید، زیرا رقابت بالاست و احتمال موفقیت با درخواست متعدد افزایش مییابد. برای اطلاعات دربارهی تحصیل رایگان، خواندن راهنمای کامل تحصیل رایگان در آلمان را پیشنهاد میکنیم.
- بورسیههای کامل (Vollstipendium) — تمام هزینههای زندگی
- بورسیههای جزئی (Teilstipendium) — بخشی از هزینهها
- بورسیههای پژوهشی — برای دکتری و پسادکتری
- بورسیههای کوتاهمدت — دورههای ۳ تا ۶ ماهه
- وام تحصیلی (Studienkredit) — بازگشتپذیر با بهره پایین
- بورسیههای دولتی — DAAD و BMBF
- بورسیههای بنیاد سیاسی — FES، Böll، Adenauer
- بورسیههای بنیاد مذهبی — Evangelisches Studienwerk، Cusanuswerk
بورسیهی سرویس تبادلات آکادمیک آلمان
DAAD (Deutscher Akademischer Austauschdienst) بزرگترین سازمان تبادلات آکادمیک جهان است که سالانه بیش از ۱۰۰٬۰۰۰ بورسیه و کمکهزینه به دانشجویان و پژوهشگران بینالمللی میدهد. مهمترین بورسیههای DAAD برای مقطع کارشناسی ارشد عبارتاند از: بورسیهی کارشناسی ارشد برای رشتههای اقتصادی (مدیریت، اقتصاد، حقوق) با مبلغ ۹۳۴ یورو در ماه برای ۱۲ تا ۲۴ ماه؛ بورسیهی کارشناسی ارشد برای رشتههای فنی و مهندسی با همان مبلغ؛ بورسیهی کارشناسی ارشد برای رشتههای هنر و معماری. برای مقطع دکتری، بورسیهی دکتری DAAD با مبلغ ۱٬۳۰۰ یورو در ماه برای ۳ تا ۴ سال ارائه میشود. برای پسادکتری، بورسیهی پژوهشی ۲٬۰۰۰ تا ۲٬۵۰۰ یورو در ماه برای ۶ تا ۲۰ ماه است. علاوه بر این، DAAD دورههای تابستانی زبان آلمانی (Sommerkurse) با ۱٬۰۰۰ یورو برای ۳ تا ۴ هفته ارائه میدهد. برای دریافت بورسیهی DAAD، متقاضی معمولاً باید مدرک لیسانس با معدل بالای ۱۵ (معدل آلمانی خوب)، مدرک زبان آلمانی B1 تا B2 یا انگلیسی IELTS ۶٫۵، انگیزشنامه و دو توصیهنامه داشته باشد. مهلت درخواست برای ترم زمستانی معمولاً اکتبر سال قبل و برای ترم تابستان آوریل سال قبل است.
- بورسیهی کارشناسی ارشد DAAD — ۹۳۴ یورو در ماه برای ۱۲ تا ۲۴ ماه
- بورسیهی دکتری DAAD — ۱٬۳۰۰ یورو در ماه برای ۳ تا ۴ سال
- بورسیهی پسادکتری DAAD — ۲٬۰۰۰ تا ۲٬۵۰۰ یورو در ماه برای ۶ تا ۲۰ ماه
- بورسیهی کوتاهمدت پژوهشی — ۳ تا ۶ ماه برای پژوهشگران
- دورههای تابستانی زبان آلمانی (Sommerkurse) — ۱٬۰۰۰ یورو برای ۳ تا ۴ هفته
- بورسیهی DAAD alumni برای فارغالتحصیلان DAAD
- بورسیهی DAAD Section 4 ویژهی ایران و خاورمیانه
بنیادهای سیاسی آلمان
در آلمان هفت بنیاد سیاسی بزرگ وجود دارد که هرکدام به حزب سیاسی مرتبط هستند و بورسیههای تحصیلی به دانشجویان با استعداد و تعهد اجتماعی ارائه میدهند. مبلغ بورسیهی این بنیادها برای مقطع کارشناسی ارشد حدود ۸۶۱ یورو در ماه بهعلاوهی ۳۰۰ یورو کمک هزینهی کتاب است و برای مقطع دکتری ۱٬۳۵۰ یورو در ماه است. این بنیادها علاوه بر حمایت مالی، شبکهی ارتباطی قوی و دورههای آموزشی رهبری ارائه میکنند. بنیاد فریدریش ابرت (Friedrich-Ebert-Stiftung) مرتبط با حزب سوسیالدموکرات، بنیاد هاینریش بل (Heinrich-Böll-Stiftung) مرتبط با حزب سبزها، بنیاد کنراد آدناوئر (Konrad-Adenauer-Stiftung) مرتبط با حزب دموکرات مسیحی، بنیاد فریدریش ناومان (Friedrich-Naumann-Stiftung) مرتبط با حزب دموکرات آزاد، بنیاد رزا لوکزامبورگ (Rosa-Luxemburg-Stiftung) مرتبط با حزب چپ، بنیاد هانس زایدل (Hanns-Seidel-Stiftung) مرتبط با حزب دموکرات مسیحی باواریا، و بنیاد Otto Brenner مرتبط با اتحادیهی کارگری. شرایط کلی این بنیادها: معدل بالا، تعهد اجتماعی و سیاسی، انگیزشنامهی قوی، مصاحبهی حضوری یا آنلاین. برای ایرانیان، بنیادهای Heinrich Böll و Friedrich Ebert معمولاً پذیرش بیشتری دارند. برای اطلاعات بیشتر، راهنمای بورسیههای تحصیلی آلمان را مطالعه کنید.
| بنیاد | گرایش سیاسی | تخصص ترجیحی | مبلغ ماهانه |
|---|---|---|---|
| Friedrich Ebert | سوسیالدموکرات | اقتصاد، سیاست | ۸۶۱ یورو |
| Heinrich Böll | سبزها | محیطزیست، حقوق بشر | ۸۶۱ یورو |
| Konrad Adenauer | دموکرات مسیحی | حقوق، اقتصاد | ۸۶۱ یورو |
| Friedrich Naumann | دموکرات آزاد | اقتصاد آزاد، حقوق | ۸۶۱ یورو |
| Rosa Luxemburg | چپ | علوم اجتماعی | ۸۶۱ یورو |
| Hanns Seidel | دموکرات مسیحی باواریا | علوم اجتماعی | ۸۶۱ یورو |
بورسیهی دانشگاهی ملی آلمان
بورسیه آلمان یک بورسیهی دولتی آلمان است که توسط دولت فدرال و شرکتهای خصوصی تأمین میشود. این بورسیه برای دانشجویان مقطع کارشناسی و کارشناسی ارشد در دانشگاههای آلمان ارائه میشود و مبلغ آن ۳۰۰ یورو در ماه (معادل ۳٬۶۰۰ یورو در سال) است. نیمی از این مبلغ توسط دولت فدرال و نیم دیگر توسط حامیان خصوصی (شرکتها، بنیادها، افراد) پرداخت میشود. این بورسیه بر اساس شایستگی تحصیلی (معدل بالا)، فعالیتهای داوطلبانه، شرایط اجتماعی و خانوادگی اعطا میشود و نیازی به بازگشت نیست. بورسیه آلمان برای همهی دانشجویان (آلمانی و بینالمللی) در دسترس است و در حدود ۸٪ از کل دانشجویان آلمان آن را دریافت میکنند. مهلت درخواست برای ترم زمستانی معمولاً ژوئن تا ژوئیه و برای ترم تابستان ژانویه تا فوریه است. متقاضی باید مستقیماً از طریق دانشگاه خود درخواست دهد؛ بنابراین باید وبسایت دانشگاه هدف را بررسی کنید. مزیت این بورسیه این است که میتوان آن را همزمان با کار پارهوقت یا سایر بورسیههای کوچک دریافت کرد.
بورسیههای دکتری و پژوهشی
برای مقطع دکتری و پسادکتری، آلمان یکی از قویترین کشورها در جهان است. مهمترین بنیادهای پژوهشی عبارتاند از: انجمن ماکس پلانک (Max-Planck-Gesellschaft) با ۸۶ مؤسسهی پژوهشی که بورسیهی دکتری ۲٬۱۰۰ تا ۲٬۷۰۰ یورو در ماه و پسادکتری ۳٬۰۰۰ تا ۴٬۰۰۰ یورو در ماه ارائه میدهد. بنیاد الکساندر فون هومبولت (Alexander von Humboldt Stiftung) بورسیهی Humboldt Research Fellowship برای پژوهشگران پسادکتری با ۲٬۶۷۰ یورو در ماه برای ۶ تا ۱۸ ماه ارائه میدهد؛ این بورسیه به ویژه برای ایرانیان معروف است. انجمن فراونهوفر (Fraunhofer-Gesellschaft) با ۷۵ مؤسسهی پژوهشی کاربردی، موقعیتهای دکتری با حقوق ماهانه ۲٬۲۰۰ تا ۲٬۸۰۰ یورو دارد. انجمن لایبنیتس (Leibniz-Gemeinschaft) نیز ۹۶ مؤسسهی پژوهشی دارد. علاوه بر این، دانشگاههای آلمان موقعیتهای دکتری به صورت位置的 Wissenschaftlicher Mitarbeiter (همکار علمی) با حقوق ۵۰٪ تا ۷۵٪ یک E13 (معادل ۳٬۴۰۰ تا ۵٬۲۰۰ یورو ناخالص در ماه) ارائه میدهند. این موقعیتها در واقع شغل پژوهشی هستند که داوطلب در آن روی دکترای خود کار میکند. برای ایرانیان، توصیه میشود ابتدا با استاد راهنمای بالقوه در دانشگاه تماس بگیرید و سپس برای موقعیتهای شغلی درخواست دهید.
بورسیه برای دانشجویان ایرانی
برای دانشجویان ایرانی شرایط خاصی در درخواست بورسیه وجود دارد. اول، بورسیهی DAAD برای ایرانیان با اولویت رشتههای مهندسی، علوم طبیعی، اقتصاد و حقوق ارائه میشود. دوم، بنیاد Heinrich Böll به طور ویژه از دانشجویان ایرانی حمایت میکند، به ویژه در رشتههای مرتبط با محیطزیست، حقوق بشر و سیاست. سوم، بورسیهی Gerda Henkel Foundation برای رشتههای علوم انسانی و تاریخی به ایرانیان اختصاص دارد. چهارم، DAAD منطقهای برای خاورمیانه و شمال آفریقا بورسیههای ویژهای برای ایرانیان در نظر دارد. پنجم، بنیاد کیکاوس (Kawus) و بنیاد یلدا برای دانشجویان ایرانی در آلمان فعال هستند. ششم، بورسیهی DAAD alumni برای فارغالتحصیلان DAAD که به ایران برگشتهاند، امکان بازگشت کوتاهمدت به آلمان برای پژوهش فراهم میکند. توصیه میشود به وبسایت DAAD Teheran (daad.ir) مراجعه کنید و با دفتر ایران تماس بگیرید. مهمترین توصیه برای ایرانیان: مدرک زبان آلمانی (B1 تا B2) را پیش از درخواست بورسیه دریافت کنید، زیرا بسیاری از بورسیهها به این مدرک نیاز دارند. همچنین، معدل لیسانس و ارشد بالای ۱۵ (از ۲۰) شانس موفقیت را به شدت افزایش میدهد.
مراحل درخواست بورسیه
پروسهی درخواست بورسیه در آلمان معمولاً ۶ تا ۱۲ ماه قبل از شروع تحصیل آغاز میشود. گامهای کلی به این شرح است: گام ۱ — انتخاب بورسیهی مناسب بر اساس مقطع، رشته و وضعیت شخصی. گام ۲ — بررسی دقیق شرایط و مهلت درخواست در وبسایت رسمی ارائهدهنده. گام ۳ — آمادهسازی مدارک شامل مدرک تحصیلی ترجمه شده، مدرک زبان، انگیزشنامه، توصیهنامه، CV آلمانی. گام ۴ — ثبتنام آنلاین در پورتال DAAD یا پورتال بنیاد. گام ۵ — ارسال مدارک تا مهلت مقرر. گام ۶ — مصاحبهی آنلاین یا حضوری (معمولاً برای بنیادهای سیاسی). گام ۷ — دریافت نتیجه (معمولاً ۳ تا ۴ ماه پس از مهلت). گام ۸ — اگر پذیرفته شدید، پذیرش دانشگاه را بگیرید (بسیاری از بورسیهها پذیرش دانشگاه را شرط دارند). گام ۹ — درخواست ویزای دانشجویی با نامهی بورسیه. گام ۱۰ — افتتاح حساب مسدود یا ارائهی نامهی بورسیه به عنوان تمکن مالی. برای ایرانیان، توصیه میشود حداقل به سه بورسیهی مختلف همزمان درخواست دهید تا شانس موفقیت افزایش یابد.
مدارک لازم برای درخواست بورسیه
مدارک لازم برای درخواست بورسیه در آلمان بسته به نوع بورسیه متفاوت است، اما عموماً شامل موارد زیر است:
- فرم درخواست تکمیل شده در پورتال آنلاین
- مدرک تحصیلی قبلی با ترجمهی رسمی آلمانی یا انگلیسی
- ترجمهی ریزنمرات با مهر دادگستری و وزارت خارجه
- مدرک زبان آلمانی (Goethe، telc، TestDaF) یا انگلیسی (IELTS، TOEFL)
- انگیزشنامه (Motivationsschreiben) ۱ تا ۲ صفحهای به آلمانی یا انگلیسی
- دو توصیهنامه از اساتید یا کارفرمایان قبلی
- CV آلمانی (Europass) با عکس اختیاری
- کپی پاسپورت
- گواهی عدم سوءپیشینه برای بورسیههای خاص
- پروپوزال پژوهشی برای بورسیههای دکتری (۵ تا ۱۰ صفحه)
- لیست انتشارات علمی برای پژوهشگران
- پذیرش دانشگاه در صورت نیاز
- گواهی فعالیتهای داوطلبانه و اجتماعی
جدول مقایسه بورسیهها
در جدول زیر مهمترین بورسیههای تحصیلی آلمان را از نظر مبلغ، مدت و شرایط مقایسه میکنیم. این جدول به شما کمک میکند تا بر اساس وضعیت شخصی خود بهترین بورسیه را انتخاب کنید.
| بورسیه | مقطع | مبلغ ماهانه | مدت | زبان لازم |
|---|---|---|---|---|
| DAAD کارشناسی ارشد | ارشد | ۹۳۴ یورو | ۱۲-۲۴ ماه | B2 یا IELTS ۶٫۵ |
| DAAD دکتری | دکتری | ۱٬۳۰۰ یورو | ۳-۴ سال | B1 یا IELTS ۶٫۵ |
| Heinrich Böll | ارشد/دکتری | ۸۶۱+۳۰۰ یورو | ۲-۳ سال | B2 |
| Friedrich Ebert | ارشد/دکتری | ۸۶۱ یورو | ۲-۳ سال | B2 |
| Konrad Adenauer | ارشد/دکتری | ۸۶۱ یورو | ۲-۳ سال | B2 |
| بورسیه آلمان | لیسانس/ارشد | ۳۰۰ یورو | ۲ ترم | توصیه B1 |
| Humboldt Fellowship | پسادکتری | ۲٬۶۷۰ یورو | ۶-۱۸ ماه | انگلیسی |
| Max Planck | دکتری/پسادکتری | ۲٬۱۰۰-۴٬۰۰۰ یورو | ۳-۵ سال | انگلیسی |
بنیادهای مذهبی و خیریه
علاوه بر بنیادهای سیاسی و دولتی، بنیادهای مذهبی و خیریه نیز در آلمان بورسیههای تحصیلی متعددی به دانشجویان با استعداد ارائه میدهند. این بنیادها معمولاً تعهد به باور مذهبی یا ارزشهای خاصی را شرط میکنند، اما برخی از آنها به دانشجویان سایر ادیان نیز بورسیه میدهند. بنیاد Evangelisches Studienwerk (موزهی پروتستان) یکی از بزرگترین بنیادهای مذهبی آلمان است که به دانشجویان پروتستان بورسیه میدهد. مبلغ بورسیه برای مقطع کارشناسی ارشد ۸۶۱ یورو در ماه به علاوهی ۳۰۰ یورو کمک هزینهی کتاب است. دانشجویان غیرپروتستان نیز در صورت تمایل به مشارکت در فعالیتهای مذهبی میتوانند درخواست دهند. این بنیاد شبکهی قوی از فارغالتحصیلان و فرصتهای آموزش رهبری ارائه میدهد. بنیاد Cusanuswerk (موزهی کاتولیک) مشابه بنیاد پروتستان اما برای دانشجویان کاتولیک است. مبلغ بورسیه مشابه است و شرایط درخواست شامل تعهد به ارزشهای کاتولیکی و فعالیت در جامعهی محلی است. این بنیاد برای دانشجویان ایرانی که مسیحی کاتولیک هستند گزینهی مناسبی است. بنیاد Studienstiftung des deutschen Volkes بزرگترین و معتبرترین بنیاد بورسیهی آلمان است که به استعدادهای درخشان بدون توجه به دین، گرایش سیاسی یا پیشینهی اجتماعی بورسیه میدهد. این بنیاد بسیار رقابتی است و معمولاً از طریق پیشنهاد اساتید یا تأیید در آزمونهای خاص قابل دستیابی است. مبلغ بورسیه برای کارشناسی ارشد ۸۶۱ یورو در ماه است. بنیاد Körber-Stiftung یک بنیاد خیریهی غیرمذهبی است که بر موضوعاتی مثل تاریخ، سیاست، آموزش و نوآوری تمرکز دارد. این بنیاد بورسیههای تحقیقاتی برای پروژههای مرتبط با تاریخ آلمان-اروپا ارائه میدهد و دانشجویان ایرانی در رشتههای تاریخ، علوم سیاسی و جامعهشناسی میتوانند درخواست دهند. بنیاد Robert Bosch Stiftung یکی از بزرگترین بنیادهای خیریهی آلمان است که بر موضوعات بهداشت، آموزش، و روابط بینالمللی متمرکز است. این بنیاد برنامههای بورسیه برای متخصصان بهداشت، معلمان، و مدیران از جمله از ایران ارائه میدهد. بنیاد VolkswagenStiftung (بنیاد فولکسواگن) به ویژه برای پژوهشگران در رشتههای علوم انسانی، اجتماعی و مهندسی بورسیه میدهد. این بنیاد پروژههای تحقیقاتی بزرگ را تأمین میکند و معمولاً با دانشگاههای آلمان همکاری دارد. بنیاد Carl Duisberg Stiftung برای دانشجویان در رشتههای شیمی، داروسازی، و علوم زیستی بورسیه ارائه میدهد. این بنیاد به ویژه برای دانشجویان ایرانی در رشتههای داروسازی جذاب است. بنیاد Gerda Henkel Stiftung برای علوم انسانی و تاریخی بورسیه میدهد و در ایران نیز پروژههای باستانشناسی دارد. این بنیاد برای ایرانیان در رشتههای باستانشناسی، تاریخ و فلسفه بسیار مناسب است. بنیاد Alfred Toepfer Stiftung برای دانشجویان اروپا و کشاورزی بورسیه میدهد و در زمینهی حفاظت از محیط زیست فعال است. بنیاد Bayerische Studienförderung برای دانشجویان ایالت باواریا بورسیه ارائه میدهد که برای ایرانیان مقیم مونیخ، آوگسبورگ یا وورتسبورگ مناسب است. نکتهی مهم: برای درخواست از بنیادهای مذهبی، نیازی نیست حتماً آن دین را داشته باشید. برخی بنیادها به دانشجویانی که به ارزشهای انسانی و اجتماعی مشابه علاقهمند هستند نیز بورسیه میدهند. حتماً شرایط هر بنیاد را بهدقت مطالعه کنید. توصیه میشود همزمان به چند بنیاد درخواست دهید، زیرا رقابت بسیار بالاست و نرخ موفقیت هر بنیاد بین ۳ تا ۸ درصد است.
- Studienstiftung des deutschen Volkes — معتبرترین بنیاد، ۸۶۱ یورو در ماه
- Evangelisches Studienwerk — بنیاد پروتستان، ۸۶۱ یورو در ماه
- Cusanuswerk — بنیاد کاتولیک، ۸۶۱ یورو در ماه
- Körber-Stiftung — بنیاد خیریه، تاریخ و سیاست
- Robert Bosch Stiftung — بنیاد خیریه، بهداشت و آموزش
- VolkswagenStiftung — علوم انسانی و مهندسی
- Carl Duisberg Stiftung — شیمی و داروسازی
- Gerda Henkel Stiftung — علوم انسانی و باستانشناسی
- Alfred Toepfer Stiftung — محیط زیست و کشاورزی
- Bayerische Studienförderung — ویژهی باواریا
خلاصه و جمعبندی
آلمان با داشتن بیش از ۱۰۰ نوع بورسیهی مختلف یکی از بهترین کشورها برای تحصیل با بورسیه است. مهمترین منابع عبارتاند از: DAAD برای مقاطع کارشناسی ارشد و دکتری با مبلغ ۹۳۴ تا ۱٬۳۰۰ یورو در ماه، بنیادهای سیاسی (Heinrich Böll، Friedrich Ebert، Konrad Adenauer) با مبلغ ۸۶۱ یورو در ماه، بورسیه آلمان با ۳۰۰ یورو در ماه، و بنیادهای پژوهشی Max Planck و Humboldt با مبلغ ۲٬۱۰۰ تا ۴٬۰۰۰ یورو در ماه. برای ایرانیان، توصیه میشود همزمان به چند منبع درخواست دهید و مدرک زبان آلمانی را پیش از درخواست دریافت کنید. مهلت درخواست برای ترم زمستانی معمولاً اکتبر تا آوریل سال قبل است. برای اطلاعات دربارهی هزینههای تحصیل، خواندن راهنمای هزینه مهاجرت به آلمان را پیشنهاد میکنیم.
سؤالات متداول
آیا بورسیه DAAD برای ایرانیان در دسترس است؟
بله، DAAD سالانه دهها بورسیه به دانشجویان ایرانی اعطا میکند. برای مقطع کارشناسی ارشد مبلغ ۹۳۴ یورو در ماه و برای دکتری ۱٬۳۰۰ یورو در ماه است. متقاضی باید معدل بالا، مدرک زبان و انگیزشنامهی قوی داشته باشد.
مبلغ بورسیهی Heinrich Böll چقدر است؟
بورسیهی Heinrich Böll برای مقطع کارشناسی ارشد ۸۶۱ یورو در ماه بهعلاوهی ۳۰۰ یورو کمک هزینهی کتاب است. برای مقطع دکتری ۱٬۳۵۰ یورو در ماه پرداخت میشود. این بورسیه برای ۲ تا ۳ سال قابل تمدید است.
آیا با بورسیه بورسیه آلمان میتوان هزینهی زندگی را تأمین کرد؟
خیر، بورسیه آلمان فقط ۳۰۰ یورو در ماه (۳٬۶۰۰ یورو در سال) است و کافی برای تأمین کامل هزینهی زندگی نیست. اما میتوان آن را با کار پارهوقت یا سایر بورسیهها ترکیب کرد.
آیا بورسیهی دکتری Max Planck برای ایرانیان در دسترس است؟
بله، بورسیههای Max Planck برای تمام ملیتها باز هستند. مبلغ بورسیهی دکتری ۲٬۱۰۰ تا ۲٬۷۰۰ یورو در ماه و پسادکتری ۳٬۰۰۰ تا ۴٬۰۰۰ یورو در ماه است. متقاضی باید پروپوزال پژوهشی قوی و سابقهی علمی داشته باشد.
چه مدت قبل از شروع تحصیل باید برای بورسیه درخواست دهم؟
برای ترم زمستانی (اکتبر)، مهلت درخواست معمولاً اکتبر تا آوریل سال قبل است. برای ترم تابستان (آوریل)، مهلت سپتامبر تا اکتبر سال قبل است. توصیه میشود ۱۲ تا ۱۸ ماه قبل از شروع تحصیل، فرایند را آغاز کنید.
آیا دانشجویان بورسیه باید حساب مسدود باز کنند؟
خیر. اگر بورسیهای دریافت میکنید که تمام هزینهی زندگی را پوشش میدهد (مثل DAAD یا Heinrich Böll)، نیازی به حساب مسدود نیست. نامهی بورسیه به عنوان تمکن مالی در سفارت پذیرفته میشود.
آیا میتوان همزمان چند بورسیه دریافت کرد؟
بله و خیر. برخی بورسیهها قابل ترکیب هستند (مثل بورسیه آلمان با کار پارهوقت)، اما بورسیههای کامل مثل DAAD و Heinrich Böll معمولاً با هم سازگار نیستند. باید قوانین هر بورسیه را بررسی کنید.
آیا بورسیهها برای خانوادهی دانشجو هم پوشش دارند؟
برخی بورسیهها مثل DAAD برای متأهلها کمکهزینهی اضافی خانواده (Family Allowance) معادل ۲۰۰ تا ۳۰۰ یورو در ماه به ازای همسر و فرزند پرداخت میکنند. اما Heinrich Böll و بنیادهای سیاسی معمولاً پوشش خانواده ندارند.
منابع و ارجاعهای رسمی این مقاله کداماند؟
برای گردآوری و راستیآزمایی اطلاعات این مقاله، منابع رسمی زیر (وبسایتهای دولتی و نهادهای بینالمللی معتبر) بررسی شدهاند. قوانین مهاجرت به طور دورهای تغییر میکنند؛ برای تصمیمهای حساس، همیشه آخرین نسخهٔ قوانین را از خودِ منبع رسمی پیگیری کنید و در صورت نیاز از مشاوره تخصصی رهاور کمک بگیرید.
- Make it in Germany — پورتال رسمی دولت آلمان
راهنمای رسمی کار، تحصیل و ویزای آلمان برای متخصصان خارجی
- DAAD — خدمات تبادل آکادمیک آلمان
مرجع رسمی بورسیهها و پذیرش دانشگاههای آلمان
- آژانس فدرال کار آلمان (Bundesagentur für Arbeit)
آگهیهای رسمی آوسبیلدونگ و بازار کار آلمان
- اداره فدرال مهاجرت و پناهندگان (BAMF)
قوانین رسمی اقامت، ویزا و پناهندگی آلمان
مطالب مرتبط
کشورهای مرتبط
خدمات مرتبط
مقالات مرتبط
این راهنما توسط آژانس مهاجرتی رهاور تهیه شده است — مرجع تخصصی مهاجرت، بورسیه و هزینهی زندگی در ۴۱ کشور جهان. برای نقشهی راه اختصاصی خود، مشاوره رایگان بگیرید.